Marcin Bartyński

radca prawny

Pomagam rodzicom w ich zmaganiach z Sanepidem i wojewodą. Piszę zarzuty i zażalenia. Sporządzam skargi do sądów administracyjnych...
[Więcej >>>]

Skontaktuj się

Jakiś czas temu Czytelniczka w komentarzach zapytała, co można zrobić, gdy lekarz nie chce wystawić zaświadczenia z badania kwalifikacyjnego?

Ja nie robiłbym z tym nic.

Nie ulega wątpliwości, że lekarz ma ustawowy obowiązek wystawić takie zaświadczenie. Więcej opowiadałem o tym we wpisie Zaświadczenie z badania kwalifikacyjnego przed szczepieniem. Bardzo często lekarze nie znają tego obowiązku. Do absolutnej rzadkości należą sytuacje, w których pacjenci dostają zaświadczenie z urzędu.

Uświadomieni rodzice żądają jednak wystawienia zaświadczenia. Lekarze różnie na te żądania reagują, niekiedy wprost odmawiają wykonania swojego obowiązku. Co robić w takich sytuacjach?

Powtarzam – ja nie robiłbym z tym nic. Jedynie przypilnowałbym, żeby wpis o odbytym badaniu znalazł się w dokumentacji medycznej. Na ogół lekarze nie robią w tej kwestii żadnego problemu. Moim zdaniem dokumentacja medyczna powinna być wystarczającym dowodem w postępowaniu przed Sanepidem na okoliczność poddania dziecka badaniu kwalifikacyjnemu.

Natomiast fakt niewystawienia zaświadczenia można wykorzystać później w ewentualnym postępowaniu egzekucyjnym. Otóż będzie można podnieść dodatkowy zarzut – lekarz nie wykonał swojego ustawowego obowiązku polegającego na…

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: 602-490-321 e-mail: marcin.bartynski@gmail.com

Rzeczpospolita przytoczyła na swojej stronie internetowej relację radnej z Częstochowy z posiedzenia sądu, na którym zapadł wyrok w sprawie szczepienia przedszkolaków.

Sprawa dotyczyła uchwały Rady Miasta Częstochowy, która przyznawała dodatkowe punkty rekrutacyjne do przedszkola dla dzieci posiadających komplet szczepień. Na początku roku wojewoda śląski uchylił uchwałę rady miejskiej, a radni postanowili zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego w Gliwicach.

Klika dni temu zapadł wyrok w tej sprawie. Radna, obecna na posiedzeniu sądu, przytoczyła ustne motywy wyroku. Podobno sędzia sprawozdawca miał powiedzieć, że „prawo nie może chronić tych, którzy to prawo łamią”. Sędzia według relacji radnej miał stwierdzić, że wzrost zachorowań na odrę zimą tego roku uzasadnia skupienie się na problemie szczepień.

Całość artykułu można przeczytać tutaj.

Jestem ciekaw, jak będzie wyglądać pisemne uzasadnienie wyroku. Jeżeli jednak relacja radnej wiernie oddaje główne przesłanki uchylenia rozstrzygnięcia nadzorczego wojewody, to są duże szanse na to, że z kolei wyrok WSA zostanie skorygowany przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przede wszystkim odpowiedzmy sobie na pytanie, do czyjej kompetencji należy nadzór nad wykonywaniem obowiązku szczepień – do samorządu, czy do Sanepidu? Z przepisów rangi ustawowej wynika, że to Sanepid ma nadzorować wykonywanie tego obowiązku. To Sanepid został wyposażony w odpowiednie narzędzia do sprawowania tego nadzoru.

Przedszkole ma inne zadania – z całą pewnością nie należy do nich rozwiązywanie problemu szczepień.

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: 602-490-321 e-mail: marcin.bartynski@gmail.com

Niedawno minęło pół roku, odkąd zamieściłem pierwszy wpis na blogu. Czas na pierwsze podsumowanie mojej blogowej aktywności. W sumie do tej pory opublikowałem 31 artykułów. Razem skomentowaliśmy je 42 razy.

Zdecydowanie największą popularnością ciesz się pierwszy artykuł – Zaświadczenie o przeprowadzeniu badania kwalifikacyjnego przed szczepieniem. Często lekarze nie mają wiedzy o swoim obowiązku wystawienia tego zaświadczenia. Uświadomieni rodzice domagają się od lekarzy potwierdzenia odbycia badania właśnie w formie zaświadczenia. Moim zdaniem jednak w zupełności wystarczy stosowny wpis w dokumentacji medycznej.

Na drugim miejscu uplasował się wpis o 7 prawnych aspektach badania kwalifikacyjnego przed szczepieniem. Najważniejszy jest przepis mówiący o tym, że celem badania kwalifikacyjnego jest wykluczenie przeciwwskazań do podania szczepionki.

Na ostatnim miejscu na podium znalazł się artykuł Sprzeciw do komisji lekarskiej. Czasem po odbytym badaniu rodzice wnoszą sprzeciw do komisji działającej przy Rzeczniku Praw Pacjenta. Jednak komisja zazwyczaj nie przyjmuje sprzeciwu do rozpoznania, podnosząc, że sprzeciw jest niedopuszczalny. Może warto w sprzeciwach położyć większy nacisk na to, jak decyzja lekarza o zakwalifikowaniu do szczepienia wpływa na prawa i obowiązki pacjenta?

Miejsce tuż za podium zajął wpis Jak zgłosić NOP (niepożądany odczyn poszczepienny)? Popularność tego wpisu skłania do refleksji, że NOPy nie są rzadkim zjawiskiem. Uzupełniająco mogę polecić wpis Co zrobić, gdy lekarz odmawia zgłoszenia NOP? We wpisach opisałem procedurę zgłaszania NOP do Sanepidu (zawsze za pośrednictwem lekarza). Jednak warto wiedzieć, że każdy może skorzystać z możliwości samodzielnego zgłoszenia NOP do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych.

I wreszcie miejsce piąte – Jak powinno przebiegać badanie kwalifikacyjne przed szczepieniem? Tym samym w pierwszej piątce znalazły się aż trzy artykuły o badaniu kwalifikacyjnym, w tym na dwóch pierwszych miejscach podium. Do tego tematu będę wracać.

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: 602-490-321 e-mail: marcin.bartynski@gmail.com

Po odbytej wizycie kwalifikacyjnej przed szczepieniem warto poprosić o wgląd do dokumentacji medycznej z badania. Czasem okazuje się, że jej treść odbiega od faktycznego przebiegu wizyty.

Co może zatem zrobić rodzic, który zorientuje się, że dokumentacja medyczna zawiera błędy?

Wniosek o sprostowanie dokumentacji medycznej

W pierwszej kolejności rodzic może żądać sprostowania dokumentacji medycznej. Lekarz uznający wniosek o sprostowanie za uzasadniony, dokona sprostowania w sposób następujący:

  • skreśli błędny wpis,
  • zamieści adnotację o przyczynie błędu oraz datę i oznaczenie adnotacji o przyczynie błędu.

Błędna jest zatem praktyka niektórych placówek usuwania błędnych wpisów w taki sposób, żeby z usuniętymi wpisami nie można było się zapoznać.

Zawiadomienie organów ścigania o fałszowaniu dokumentacji medycznej

W skrajnych przypadkach rodzic może rozważyć złożenie zawiadomienia o poświadczenie nieprawdy w dokumentacji medycznej. Warto jednak dwa razy zastanowić się, zanim poskarżymy się prokuratorowi na lekarza, bo złożenie fałszywego zawiadomienia też jest przestępstwem.

Pozew o zobowiązanie do złożenia oświadczenia

Co można zrobić, jeżeli lekarz odmówi uwzględnia wniosku rodzica? Przepisy nie przewidują wprost, w jaki sposób można dochodzić na drodze sądowej sprostowania dokumentacji medycznej.

Mec. Daniel Anweiler na swoim blogu o odszkodowaniach za błędy medyczne wskazał na możliwość złożenia pozwu o zobowiązanie do złożenia oświadczenia. O ile sąd uznałby tą drogę sprostowania dokumentacji za dopuszczalną, to prawomocny wyrok zastępowałby błędny wpis lekarza.

Jednak droga do uzyskania korzystnego wyroku byłaby bardzo trudna, bo to rodzic musiałby udowodnić, że wpis lekarza jest błędny.

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: 602-490-321 e-mail: marcin.bartynski@gmail.com

Prawne aspekty badań kwalifikacyjnych przed szczepieniem cieszą się chyba największą popularnością na blogu. Postanowiłem więc zebrać informacje na ten temat w jednym wpisie.

Celem badania kwalifikacyjnego jest wykluczenie przeciwwskazań do podania szczepionki

Bezpieczeństwo dzieci jest najważniejsze. Dlatego ustawodawca postanowił, że przed podaniem szczepionki dziecko musi przejść badanie kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwwskazań. Celem badania kwalifikacyjnego jest wykluczenie przeciwwskazań. Po to, żeby wykluczyć lub zminimalizować ryzyko wystąpienia u dziecka niepożądanego odczynu poszczepiennego.

Przeczytaj też: Przykładowa lista NOPów zgodnie z rozporządzeniem ws. niepożądanych odczynów poszczepiennych>>>

Skąd rodzic ma wiedzieć, jakie są przeciwwskazania do podania szczepionki? Podstawowym źródłem  wiedzy o przeciwwskazaniach jest Charakterystyka Produktu Leczniczego (w skrócie: ChPL) – dokument załączany przez producenta do każdego preparatu. Każdy „ChPL” powinien szczegółowo opisywać charakterystykę danego produktu leczniczego, w tym wymieniać przeciwwskazania do jego podania. Taki wymóg wynika z ustawy – Prawo farmaceutyczne. Bez ChPL Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych nie ma prawa dopuścić szczepionki do obrotu.

Listę ChaPeeLów możesz znaleźć w rejestrze produktów leczniczych. Przykładowo przeciwwskazaniem do Priorix-Tetra jest uczulenie na jaja kurze. Więcej na ten temat rozpisałem się we wpisie pt. Czym jest charakterystyka produktu leczniczego?>>>

Obowiązek uzyskania zgody na badanie kwalifikacyjne

Badanie kwalifikacyjne dziecka, które nie ukończyło szóstego roku życia, musi odbywać się w obecności rodzica. Natomiast badanie kwalifikacyjne dziecka powyżej tego wieku (aż do osiągnięcia przez nie pełnoletności) może odbyć się bez obecności rodzica, jednak za jego pisemną zgodą. W takim wypadku lekarz ma prawny obowiązek zasięgnąć od rodzica informacji o uwarunkowaniach zdrowotnych dziecka mogących stanowić przeciwwskazanie do szczepień.

Obowiązek poinformowania pacjenta o możliwych powikłaniach

Zarówno ustawa o prawach pacjenta, jak i ustawa o wykonywaniu zawodu lekarza nakłada na lekarza obowiązek poinformowania rodzica o możliwych powikłaniach (tzw. NOPach) po podaniu szczepionki. W zeszłym tygodniu zgłosiła się do mnie klientka, która opowiedziała mi, jak w przypadku jej dziecka przebiegało badanie kwalifikacyjne. Z relacji wynikało, że lekarz nie chciał pomimo jej próśb poinformować o ryzyku wystąpienia NOP. Jest to naruszenie podstawowych praw pacjenta. Moim zdaniem, jeżeli lekarz nie poinformuje pacjenta o ryzyku wystąpienia NOP, to pacjent może domagać się od niego zadośćuczynienia. Nawet wtedy, gdy NOP ostatecznie nie wystąpił. Właśnie dlatego, że lekarz naruszył jedno z podstawowych praw pacjenta.

Zaświadczenie o przeprowadzeniu badania kwalifikacyjnego przed szczepieniem.

Po skończonym badaniu lekarz ma obowiązek wystawić zaświadczenie o przeprowadzeniu badania kwalifikacyjnego. Czasami lekarze tłumaczą, że skoro szczepienie ma odbyć się w tej samej placówce, to nie muszą wystawiać zaświadczenia. Jest to błędne rozumienie przepisów. Lekarz ma zawsze obowiązek wydać zaświadczenie – bez względu na to, gdzie później dziecko będzie szczepione. Wynika to wprost z ustawy. Obligatoryjną częścią zaświadczenia jest data i godzina przeprowadzenia badania.

Wzór rozporządzenia znajduje się w rozporządzeniu ws. obowiązkowych szczepień ochronnych. Błąd lekarzy co do obowiązku wystawiania zaświadczeń wynika z błędnego odczytania przez nich rozporządzenia. Otóż wzór rozporządzenia zawiera trzy alternatywne warianty do wypełnienia:

  • stwierdzono brak przeciwwskazań,
  • stwierdzono przeciwwskazania,
  • po trzecie, stwierdzono przeciwwskazania dające podstawy do długotrwałego odroczenia.

Dwa pierwsze warianty zawierają odnośnik (gwiazdkę) zawierający następującą informację:

Wypełnia lekarz gdy szczepienie odbywa się w innej placówce niż badanie pacjenta.

Lekarze, uzasadniając brak obowiązku wydania zaświadczenia, powołują się na tę właśnie gwiazdkę. Powtarzam jeszcze raz – jest to błąd. Przypadek, gdy szczepienie odbywa się w innej placówce, daje podstawę tylko do tego, żeby nie wypełniać wszystkich pół w zaświadczeniu. Natomiast obowiązek wydania zaświadczenia istnieje zawsze po przeprowadzonym badaniu.

Szczepienie nie może się odbyć po upływie 24 godzin od przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego

Celem badania kwalifikacyjnego jest wykluczenie przeciwwskazań. Bezpieczeństwo dzieci jest najważniejsze. Dlatego ustawodawca postanowił, że między badaniem kwalifikacyjnym a szczepieniem nie może upłynąć więcej, niż 24 godziny. Z tego względu ważne jest uzyskania zaświadczenia – określa ono bowiem godzinę badania.

Badanie kwalifikacyjne przed szczepieniem na porodówce

Z kalendarza szczepień ochronnych wynika, że w pierwszej dobie życia powinno się podać dziecku dwa szczepienia:

  • przeciwko gruźlicy,
  • przeciwko WZW B.

Jedną z dopuszczonych w Polsce szczepionek przeciwko gruźlicy jest BCG Szczepionka AJVaccines. Z ChPL tej szczepionki wynikają między innymi następujące przeciwwskazania:

  • szczepionki nie należy podawać osobom o znanej nadwrażliwości na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą,
  • u osób, których stan odporności jest nieznany, szczepienie BCG powinno zostać odroczone do czasu określenia stanu odporności.

Masz prawo zapytać lekarza o nazwę preparatu, którym ma zamiar zaszczepić Twoje dziecko. Masz prawo omówić z lekarzem przeciwwskazania zawarte w ChPL. Wreszcie masz prawo poprosić lekarza, żeby powiedział Ci, w jaki sposób ustali stan odporności dziecka przed podaniem szczepionki.

Oświadczenie świadomej odmowy szczepienia ochronnego

Niestety, rodzice, którzy aż do czasu wykluczenia wszystkich przeciwwskazań nie chcą wyrazić zgody na szczepienie, nie mają łatwego życia. W szpitalach i przychodniach podsuwa się im do podpisu oświadczenie świadomej odmowy szczepienia ochronnego.

Otóż nie ma żadnego przepisu, który nakładałby na rodzica obowiązek podpisania takiego oświadczenia. Nigdy nie podpisuj takiego oświadczenia! A jeżeli takie oświadczenie już podpisałeś, w każdej chwili możesz je odwołać.

Na tym kończę dzisiejszy wpis. Jednakże do tego tematu wrócę jeszcze niejednokrotnie.

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: 602-490-321 e-mail: marcin.bartynski@gmail.com